Η Εικών
της Γλυκοφιλούσης

Κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ Βασιλέως Θεοφίλου τοῦ Εἰκονομάχου, Πατρίκιός τις, Συμεὼν τὸ ὄνομα, εἷς ὢν τῆς Συγκλήτου, εἶχε γυναῖκα εὐσεβῆ καὶ ἐνάρετον, προσκυνοῦσαν κρυφίως τὰς ἁγίας εἰκόνας, Βικτωρίαν καλουμένην. Αὕτη ἡ ἀοίδιμος Γυνὴ ἐφύλαττεν εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς τὴν περὶ ἧς ὁ λόγος θαυμαστὴν εἰκόνα τῆς Γλυκοφιλούσης· οἱ δὲ δυσσεβεῖς εἰκονομάχοι ἐποίουν τότε ἀκριβῆ ἔρευναν πανταχοῦ, ἵν᾽ εὕρωσιν ἁγίας εἰκόνας, καὶ παραδώσωσιν αὐτὰς τῷ πυρί.

Τότε ἡ ρηθεῖσα τιμία γυνὴ Βικτωρία, βιαζομένη ὑπὸ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς, ἠναγκάσθη ἵνα ἀποξενώσῃ τὴν ἁγίαν εἰκόνα ἐκ τοῦ οἴκου της· καὶ θεόθεν φωτισθεῖσα ἔλαβεν αὐτὴν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῆς, καὶ καταβᾶσα εἰς τὸν πλησίον αἰγιαλόν, καταφιλήσασα αὐτὴν μετὰ πόνου καρδίας καὶ δακρύων πολλῶν, καὶ ἐπικαλεσαμένη τὴν Δέσποιναν Θεοτόκον, ἔβαλεν αὐτὴν εἰς τὴν θάλασσαν, ἐλπίζουσα ὅτι θέλει ἀπολαύσει αὐτὴν πάλιν μετὰ τὴν μανίαν τῆς εἰκονομαχίας.

Ἡ δὲ Ἁγία εἰκὼν σταθεῖσα ὀρθία, ἔπλεε θαυμασίως ἐπὶ τὰ ὕδατα, καὶ διαπλεύσασα τὸ πέλαγος τοῦ Μαρμαρᾶ, καὶ τὸν Ἑλλήσποντον, καὶ τὸ Αἰγαῖον, προσωρμίσθη εἰς τὸ Ἅγιον Ὄρος, εἰς τὸν λιμένα τῆς ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Φιλοθέου — ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται ἄχρι τῆς σήμερον τὸ ἁγίασμα — καὶ ἀπεκαλύφθη εἰς τὸν Ἡγούμενον αὐτῆς, ἵνα καταβῇ καὶ ὑποδεχθῇ αὐτήν.

Ὁ δὲ Ἡγούμενος, χαρᾶς ἀπείρου πλησθείς, κατέβη μετὰ τῶν λοιπῶν Πατέρων εἰς τὸν αἰγιαλὸν λιτανεύοντες· καὶ ἰδόντες τὴν θαυμαστὴν εἰκόνα ἐξαστράπτουσαν θεῖον φῶς, ἐδέχθη αὐτὴν ὁ Ἡγούμενος εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ, καὶ ἀφοῦ ἐξῆλθε τῆς θαλάσσης — ὢ τοῦ θαύματος! — ἀνέβλυσεν ὕδωρ εἰς τὸν τόπον ὅπου τὸ πρῶτον ἐστάθη ἡ ἁγία Εἰκών, ἰαματικὸν πάσης νόσου, καθὼς καὶ ἕως τὴν σήμερον φαίνεται· καὶ μὲ ψαλμοὺς καὶ ὕμνους, καὶ μὲ φῶτα καὶ θυμιάματα, ἀνήγαγον αὐτὴν εἰς τὸ ἱερὸν Μοναστήριον, καὶ ἔστησαν αὐτὴν ἐν ᾧ τόπῳ ἵσταται μέχρι τῆς σήμερον.

Ἀπὸ τότε μέχρι τοῦ νῦν, ἕκαστον ἔτος τῇ Δευτέρᾳ τῆς Διακαινησίμου, εἰς ἐνθύμησιν τοῦ θαύματος, τελεῖται λιτανεία καὶ ἁγιασμός.

« 1713 — Ἐν τῇ ἱερᾷ Μονῇ ταύτῃ ἦν εἷς ἐκκλησιάρχης εὐλαβής, Ἰωαννίκιος ὀνόματι, ὅστις ἤρχετο καθ᾽ ἑκάστην καὶ ἧπτε τὰς κανδήλας. Ἐρχόμενος δὲ καὶ ἐνώπιον τῆς ἁγίας ταύτης εἰκόνος, ἔλεγε πρὸς αὐτήν: «Διατί, ὦ Δέσποινα, τὰ μὲν λοιπὰ Μοναστήρια τοῦ Ὄρους ἐπροίκισεν ἡ χάρις σου μὲ εἰσοδήματα καὶ ὑποστατικά, τοῦτο δὲ τὸ Μοναστήριον ὑστερεῖται ἀπὸ ὅλα;» Μίαν τῶν νυκτῶν, ἀποκαμών, ἐκάθησεν εἰς τὸ ἀπέναντι στασίδιον, καὶ ἀποκοιμηθεὶς βλέπει τὴν Δέσποιναν Θεοτόκον, λέγουσαν αὐτῷ: «Τίνος ἕνεκεν, ὦ τέκνον μου Ἰωαννίκιε, μὲ ἐνοχλεῖς συχνάκις; Ἐγὼ εἰμὶ ἡ Ἔφορος καὶ Προνοητὴς τῆς Μονῆς ταύτης καθ᾽ ὅλα.» Ἐξύπνησεν ἔντρομος, ὁμοῦ καὶ περιχαρής, καὶ δραμὼν ἔπεσεν ἐνώπιον τῆς ἁγίας Εἰκόνος μετὰ δακρύων. »

« 1801 — Ξένος τις ἐλθὼν εἰς τὴν Μονὴν χάριν προσκυνήσεως, ἰδὼν τὰ ἐν τῇ εἰκόνι κρεμάμενα χρυσᾶ νομίσματα, ἠβουλήθη νὰ τὰ κλέψῃ. Ἐκρύβη εἰς ἓν στασίδιον, ἐπῆρε τὰ νομίσματα, καὶ ἔφυγε κρυφίως. Καταβὰς εἰς τὸν λιμένα τῶν Ἰβήρων, εὗρε πλοῖον ἕτοιμον· ἀνέβη, καὶ ἀνεχώρησεν. Πλεῦσαν δὲ ἕως μίλιον ἕν, ἔστη τὸ πλοῖον ἀκίνητον — ὢ τοῦ θαύματος! — μέσον τοῦ πελάγους, πνέοντος ἀνέμου ἐπιτηδείου. Δύο ἀδελφοὶ τῆς Μονῆς ἔδραμον, ἀνέβησαν εἰς τὸ πλοῖον, καὶ ὁ ἱερόσυλος πεσὼν εἰς τοὺς πόδας αὐτῶν, ἀπέδωκε τὰ νομίσματα μετὰ δακρύων. »

« 1800 — Εὐλαβεῖς προσκυνηταὶ ἐκ τῆς Θεσσαλονίκης ἐκοιμήθησαν εἰς τὸ Ἀρχονταρίκιον. Εἷς ἐξ αὐτῶν ἠγέρθη τὸ μεσονύκτιον, καὶ ζαλισμένος ὢν ἐκ τοῦ ὕπνου, ἐνόμισε τὴν θυρίδα ὡς θύραν, καὶ ἔπεσε ἐκ τοῦ τριστέγου ἔξω τῆς Μονῆς ἐπάνω εἰς σωρὸν λίθων. Πίπτων δὲ ἔκραξε: «Παναγία Θεοτόκε βοήθει μοι!» Καὶ εὐθὺς ἐφάνη ὡς μία Καλογραία, καὶ ἐκράτησεν αὐτόν. Ἔμεινεν ἀβλαβής, καὶ ἀνανήψας, ἦλθεν εἰς τὴν θύραν τῆς Μονῆς. Ἀφιέρωσε δὲ τὸ ἄλογόν του εἰς τὴν Μονήν, καὶ μίαν ἀργυρᾶν κανδήλαν εἰς τὴν ἁγίαν εἰκόνα. »

« Ὁ Προηγούμενος Καλλίνικος, ἐρχόμενος μετὰ τεσσαράκοντα προσκυνητῶν ἀπὸ Αἶνον, εὑρίσκετο μεταξὺ Λήμνου καὶ Ἴμβρου ὅταν ἠγέρθη ἄνεμος σφοδρός. Ἀπηλπίσθησαν πάντες οἱ ἐν τῷ πλοίῳ καὶ ἐπερίμεναν τὸν θάνατον. Ὁ Καλλίνικος ἐπαρηγόρει αὐτούς: ἔχετε θάρρος εἰς τὴν Κυρίαν Θεοτόκον. Τὸ πηδάλιον ἔπεσε παραδόξως καὶ ἐχάθη, τὸ δὲ πλοῖον κυβερνώμενον ὑπὸ τῆς Θεοτόκου, προσωρμίσθη εἰς ἀμμώδη καὶ ἀκίνδυνον τόπον. Διαφαυσάσης τῆς ἡμέρας, ἐθαύμασαν τὴν προμήθειαν τῆς Θεοτόκου. Ἔφθασαν εἰς τὴν Μονὴν καὶ ἐπανηγύρισαν τριπλῆν ἑορτήν: τοῦ Πάσχα, τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, καὶ τὴν σωτηρίαν ἐκ τοῦ ναυαγίου. »

Εἷς χριστιανὸς ἐκ τῆς κώμης τῆς Αἴνου εἶχε γυναῖκα στεῖραν καὶ ἄτεκνον χρόνους ἱκανούς. Ἐλθὼν εἰς προσκύνησιν, ἔλαβε μεθ᾽ ἑαυτοῦ ὀλίγον ἔλαιον ἐκ τῆς κανδήλας τῆς ἁγίας εἰκόνος, καὶ ἐπιστρέψας ἐχρίσθη μετὰ τῆς συζύγου αὐτοῦ μετ᾽ εὐλαβείας — καὶ ὢ τοῦ θαύματος! — τὸν αὐτὸν χρόνον συλλαβοῦσα ἡ γυνὴ ἔτεκεν υἱόν. Εἰς ἀμοιβὴν τῆς χάριτος, ἐπρόσφερεν δῶρον εἰς τὴν Ἱερὰν Μονὴν ἕνα ἡμίονον, ὁμολογῶν παρρησίᾳ τὴν θαυματουργίαν τῆς Κυρίας Θεοτόκου Γλυκοφιλούσης.

Ἡ ἁγία αὕτη εἰκὼν ἵσταται ἕως σήμερον ἐν τῷ κίονι τοῦ ἀριστεροῦ χοροῦ τοῦ Καθολικοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ.